HẠ CÁNH AN TOÀN hay ƯỚC MƠ CẤT CÁNH?
Thắm thoát mà đã 30 năm làm nghề giảng dạy: 15 năm ở khoa Thống kê – Toán, 15 năm ở khoa Quản trị Kinh doanh. Có lẽ thời điểm sắp về hưu là lúc thích hợp nhất để ngẫm lại những gì mình đã làm, đang làm, và sắp tới nên làm. Nhiều người đã tính đến chuyện hạ cánh an toàn (dĩ nhiên không phải kiểu hạ cánh an toàn của mấy tay tham nhũng), vui hưởng tuổi già với con cái.
Tôi đã giảng dạy bao nhiêu lớp, bao nhiêu sinh viên, tôi cũng không nhớ nổi. Có bao nhiêu người còn nhớ đến mình? Mình đã giúp ích gì cho cuộc sống của họ để họ nhớ mình? Có bao nhiêu người thấy ý nghĩa và sử dụng được Xác suất Thống kê, Lý thuyết xếp hàng, Quản trị Tài chính, Quản trị Rủi ro, Phương pháp Nghiên cứu, SPSS, Crystal Ball…trong công việc và cuộc sống của họ? Mơ hồ quá! Thành quả đóng góp cho xã hội của 30 năm làm việc, trong đó cũng có rất nhiều năm lao động cật lực chỉ là như thế! Mơ hồ! Gần như không có ý nghĩa gì.
Có lần tôi gặp GSTS Trần Văn Chánh trong tiệm bán bánh mì. Tôi chào anh, anh nhìn tôi như nhìn vào khoảng không. Tôi hơi ngạc nhiên nhưng nghĩ lại, tâm trạng của người về hưu mà. Có lẽ vị Tiến sĩ chính thức duy nhất của trường ĐHKT đã trải nghiệm nhiều về việc này. Bánh xe cuộc đời cứ quay, người về hưu bị bỏ lại bên lề… Đó cũng là lẽ thường, không trách ai được, vì thật ra mình đã làm được gì để người ta nhớ đến mình?
Giảng dạy là nghề cao quý, đồng thời cũng là công việc tàn phá sức khỏe. Bán cháo phổi vì lao lực và bụi phấn; viêm họng mãn tính, viêm họng hạt, thậm chí viêm thanh quản, mất tiếng do nói nhiều; đau lưng, nhức chân vì đi đứng nhiều…Kiếm tiền bằng nghề giảng dạy thật quá chua cay! Để mỗi tháng kiếm được 15 triệu, trung bình giảng viên phải dạy mỗi tuần một lớp 45 tiết. Quanh năm suốt tháng!!! Gần như là bán…xác để kiếm tiền
Cũng đã có nhiều đồng nghiệp của tôi đang ở trong tình cảnh này. Tôi nhìn họ và cảm thấy ngao ngán. Nhưng đây mới chỉ là mệt về thể xác. Còn có những cái bãi oải về tinh thần mà người giảng viên phải chịu. Để có nhiều công ăn việc làm, có khi phải cầu lụy để giữ nhiều mối quan hệ mà thật tâm chẳng muốn giữ, chấp nhận giảng dạy những lớp chẳng mang lại hứng thú, ráng chịu đựng dạy cho xong rồi lãnh tiền, hết nợ. Rồi đạo đức nghề nghiệp, tư cách của người thầy cũng sa sút dần. Vô hình trung chính họ là người xác nhận thực tế là người về hưu đáng bị bỏ bên lề. Vì mình đã làm được gì thật sự có ý nghĩa để người ta phải nhớ đến mình?
Tôi không muốn nói nhiều về KẾT THÚC buồn của người về hưu vì cái này ai cũng biết. Điều đáng nói hơn là BẮT ĐẦU của người khởi nghiệp. Tôi không muốn đặt số phận của mình vào tay người khác. Tôi phải quyết định cuộc đời mình. Lựa chọn KẾT THÚC buồn là chuyện DỄ vì bạn chỉ còn có mấy năm làm việc, cứ làm như bạn đã làm để rồi nhận được kết cục như nhiều người đã nhận, ưu tư làm gì cho mệt xác. BẮT ĐẦU khởi nghiệp ở tuổi sắp về hưu thì rất gian nan vì đây là công việc đúng ra là của 10, 15 năm trước. Nhưng đối với tôi bây giờ BẮT ĐẦU vẫn là chuyện ĐÚNG và tôi sẽ còn 30 năm nữa để làm việc này (trong một quyển sách của Zig Ziglar nói về bán hàng, có một phụ nữ 84 tuổi vẫn đạt doanh thu rất cao).
Quyết định thành lập và phát triển TMC là ĐÚNG vì nó sẽ cho tôi thấy rõ ý nghĩa của những việc mình làm. Nếu tôi phải làm việc vất vả và những gì tôi làm là có ích cho xã hội thì kết quả đó phải được thể hiện cụ thể qua sự phát triển của TMC. Khi kết quả thực hiện được đánh giá càng rõ thì tôi càng có nhiều động lực làm việc và cuộc sống càng thú vị. Tôi không còn mơ hồ về ý nghĩa của cuộc sống. Tôi biết mình có mặt trên cõi đời này để làm gì? Mình có ích cho ai?
Tôi tìm hiểu nhu cầu của cộng đồng kinh doanh, những gì cần thiết để giúp các cá nhân phát triển và có được cuộc sống thành công, hạnh phúc, rồi tìm cách đáp ứng các nhu cầu này. Đây là điều khó khăn vì tôi phải tự trang bị nhiều thứ có khi không thuộc phạm vi chuyên môn của mình. Nhưng đó là điều ĐÚNG vì tôi đang làm những việc hữu ích cho xã hội, và cũng là những công việc tôi yêu thích. Hơn nữa nó còn giúp tôi hoàn thiện bản thân, càng tìm hiểu tôi càng thấy hứng thú. (Điều DỄ là bạn cứ rao bán cái mình đang có, nếu may mắn thì cũng có được khách hàng). Với phong cách làm việc năng động như thế tôi đã làm nhiều sinh viên phải ngạc nhiên. Họ không thể tưởng tượng được tôi đang ở tuổi sắp về hưu. Thật ra trong tôi không còn khái niệm về hưu.
Dồn hết tâm lực để xây dựng doanh nghiệp là chuyện ĐÚNG vì đây là một hình ảnh sống động để các con tôi noi theo. Ươm mầm Tinh thần Doanh nhân cho giới trẻ là điều nên làm. Nhiều bậc cha mẹ đã có những nỗ lực vô vọng để làm cho con mình chuyên tâm vào việc học hành. Thật ra nếu những đứa trẻ có ước mơ rõ ràng thì nó sẽ có một động lực nội tại để hăng say làm việc, chẳng cần ai phải nhắc nhở. Lúc đó vai trò của cha mẹ chỉ là cung cấp hỗ trợ cần thiết để nó thực hiện ước mơ, thay vì phải khổ tâm theo dõi, kèm cặp, có khi phải thúc ép để nó làm cho bằng được những gì cha mẹ nó muốn. Nhưng làm sao những đứa trẻ có được những ước mơ đẹp nếu cha mẹ nó không hề có khái niệm này? Làm sao cha mẹ nó có thể giúp chỉ cho nó một nơi để đến trong khi bản thân cha mẹ nó còn mù mịt?
Có thể những cái tôi cho là ĐÚNG thì bạn không nghĩ như thế. Đơn giản chỉ là vì bạn khác tôi!
Nguồn: Thầy Trần Quang Trung